Τρίτη, 4 Ιανουαρίου 2011

Το έθιμο της Βασιλόπιτας

 Μιας και αυτή η ανάρτηση αναφέρεται στην Βασιλόπιτα 2011 που έφτιαξα για φίλους και συγγενείς, σκέφτηκα πως θα ήταν καλή ιδέα να μοιραστώ μαζί σας μερικές λαογραφικές πληροφορίες σχετικά με την προέλευση του εθίμου αυτού. Πριν, όμως, δυο λόγια για την παραπάνω φωτογραφία - το σχέδιο αναφέρεται σε μια χειμωνιάτικη κρύα νύχτα που το χιόνι πέφτει άφθονο. Η Βασιλόπιτα αποτελούνταν από παραδοσιακό βρετανικό κέικ φρούτου με επικάλυψη σπιτικής μαρμελάδας βερύκοκο και για διακόσμηση νιφάδες χιονιού και βρώσιμη ασημόσκονη. Επιστρέφοντας τώρα στο αρχικό μας θέμα, σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια Βικιπαίδεια...
"Το έθιμο της βασιλόπιτας είναι πολύ παλαιό, προέρχεται από εκείνο το τελούμενο στην αρχαία εορτή των «Κρονίων» (των ρωμαϊκών «Σατουρναλίων») που παρέλαβαν οι Φράγκοι, από τους οποίους και προήλθε η συνήθεια της τοποθέτησης νομίσματος μέσα στη πίτα και της ανακήρυξης ως «Βασιλιά της βραδιάς» αυτού που το έβρισκε. Κατά άλλο έθιμο, αντί νομίσματος, έβαζαν φασόλι και αυτόν που το έβρισκε τον αποκαλούσαν "φασουλοβασιλιά".
Πέρα όμως αυτού του φράγκικου εθίμου, που επικράτησε στην Ευρώπη, υπάρχει και μία θρησκευτική παράδοση που συνδέει και με την προσωπικότητα του Μεγάλου Βασιλείου. Κατά την θρησκευτική λοιπόν παράδοση κάποτε στη Καισαρεία της Καππαδοκίας στη Μικρά Ασία που επίσκοπος ήταν ο Μέγας Βασίλειος ήλθε να τη καταλάβει ο Έπαρχος της Καππαδοκίας με πρόθεση να τη λεηλατήσει. Τότε ο Μέγας Βασίλειος ζήτησε από τους πλούσιους της πόλης του να μαζέψουν ότι χρυσαφικά μπορούσαν προκειμένου να τα παραδώσει ως "λύτρα" στον επερχόμενο κατακτητή. Πράγματι συγκεντρώθηκαν πολλά τιμαλφή. Κατά την παράδοση όμως είτε επειδή μετάνιωσε ο έπαρχος, είτε (κατ΄ άλλους) εκ θαύματος ο Άγιος Μερκούριος με πλήθος Αγγέλων απομάκρυνε τον στρατό του, ο Έπαρχος απάλλαξε την πόλη από επικείμενη καταστροφή. Προκειμένου όμως ο Μέγας Βασίλειος να επιστρέψει τα τιμαλφή στους δικαιούχους, μη γνωρίζοντας σε ποιόν ανήκει τι, έδωσε εντολή να παρασκευαστούν μικροί άρτοι εντός των οποίων τοποθέτησε ανά ένα των νομισμάτων ή τιμαλφών και τα διένειμε στους κατοίκους την επομένη του εκκλησιασμού. Το γεγονός αυτό απέληξε σε διπλή χαρά από της αποφυγής της καταστροφής της πόλης και συνεχίσθηκε η παράδοση αυτή κατά τη μνήμη της ημέρας του θανάτου του (εορτή του Αγίου και Μεγάλου Βασιλείου)."

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου